Hoe bouwt een klusbedrijf het dossier van een badkamerrenovatie stap voor stap op?

Een badkamerrenovatie duurt in de praktijk twee tot drie weken en gaat door zes handen: sloper, loodgieter, elektricien, tegelzetter, stukadoor en de uitvoerder die alles aan elkaar knoopt. Dit is een geschetst project, geen klantverhaal, dat laat zien welke stukken er per fase ontstaan en hoe ze uiteindelijk in het consumentendossier landen. Volg het als voorbeeld, niet als voorschrift.

Het project dat we volgen

Neem een klusbedrijf met vijf mensen dat een badkamer en een toilet vernieuwt in een rijtjeswoning uit de jaren zeventig. De opdrachtgever is een particulier, dus een consument. De oude badkamer gaat er helemaal uit, er komt een nieuwe verdeler voor water, twee groepen erbij in de meterkast, mechanische ventilatie met een nieuwe kanaalaansluiting, en volledig nieuw tegelwerk.

Of hier een kwaliteitsborger aan te pas komt, hangt af van de vraag of het om een verbouwactiviteit in gevolgklasse 1 gaat waarvoor een bouwmelding nodig is. Sinds 1 juli 2025 vallen verbouwactiviteiten in gevolgklasse 1 onder de Wkb, en dat maakt die vraag per project relevant. Loopt het werk buiten die plicht om, dan blijft artikel 7:757a BW richting je opdrachtgever gewoon staan: bij oplevering verstrek je een dossier over het gerealiseerde bouwwerk, tenzij schriftelijk anders is overeengekomen.

Kortom: de dossieropbouw hieronder is in beide gevallen zinnig. In het ene geval dient hij twee ontvangers, in het andere geval één.

Fase 0: voordat er een steen uit gaat

Het dossier begint bij de opdrachtbevestiging, niet bij de sloophamer. In deze fase leg je vier dingen vast die je later nergens meer kunt reconstrueren.

• De offerte en de opdrachtbevestiging, met daarin de afspraak over het dossier zelf.
• De maatvoering en het ontwerp: de indeling, de plaats van de aansluitpunten, het tegelplan.
• De nulmeting: foto's van de bestaande situatie, inclusief de meterkast, de kruipruimte en de aangrenzende ruimtes.
• De afspraken over bereikbaarheid, sleutels, parkeren en de werktijden.

Die nulmeting is de goedkoopste verzekering in het hele project. Een scheurtje in het plafond van de buren of een beschadigd kozijn op de overloop is achteraf niet meer toe te wijzen zonder beeld van tevoren.

Fase 1: sloop en wat eronder zit

Bij de sloop komt informatie vrij die niemand vooraf had. Een afvoer die anders loopt dan gedacht, een balklaag met doorgezaagde delen, een vloer die niet vlak is, of een oude leiding die nog onder druk staat.

Leg dat vast op de dag zelf, in beeld en met een korte notitie erbij. Niet omdat het mooi staat, maar omdat het bijna altijd de aanleiding is voor het eerste meerwerk. Wie later moet uitleggen waarom er een balk is bijgeplaatst, wil de foto van de doorgezaagde balk hebben, met de datum eronder.

Praktisch: één opname van de hele ruimte per hoek, plus een detailopname per bijzonderheid met een rolmaat of een duimstok in beeld voor de schaal. Wat een opname later bruikbaar maakt, staat uitgewerkt in de gids over foto's als bewijs op de bouwplaats.

Fase 2: leidingwerk, voordat het dichtgaat

Dit is de fase waarin de meeste bewijskracht ontstaat en waarin de meeste bewijskracht verloren gaat. Alles wat hier wordt gemaakt, verdwijnt binnen enkele dagen achter tegels en gipsplaat.

Water en afvoer

Voordat de wanden dichtgaan: een overzichtsfoto per wand met alle leidingen in beeld, en de maten van de aansluitpunten vanaf een vast referentiepunt zoals de dagkant van de deur of de hoek van de ruimte. Dat laatste is niet alleen dossier, het is service: wie over vijf jaar een spiegelkast wil ophangen, weet dan waar hij niet moet boren.

Van de loodgieter komt daarnaast de afpersing van het leidingwerk. Vraag daar een rapport of ten minste een schriftelijke bevestiging van, met datum, druk en duur. Een mondelinge mededeling dat het "goed stond" is bij een lekkage over twee jaar niets waard.

Elektra

De elektricien plaatst twee groepen bij, legt de leidingen in de wand en sluit later af. Daarbij horen drie stukken: de installatietekening zoals uitgevoerd, een foto van de groepenkast met de nieuwe groepen en hun aanduiding, en het rapport van de meting die na afronding is gedaan. Hanteer daarbij een vaste regel: een installatie is pas af als er een meting bij ligt.

Leg ook de doorvoeringen vast. Elke doorvoering door een wand of vloer die je later niet meer ziet, is een potentieel discussiepunt over brandwerendheid of luchtdichtheid.

Fase 3: waterdichting en tegelwerk

De waterdichte laag achter de douche is het onderdeel waar bij lekkage als eerste naar wordt gekeken. Hier hoort een reeks van drie opnames: de ondergrond voor het aanbrengen, de aangebrachte laag inclusief de hoeken en de doorvoeringen, en de laag na de wachttijd, vlak voordat de tegelzetter begint.

Voeg de productgegevens van het gebruikte systeem toe: het merk, het type en de verwerkingsvoorschriften. Wie kan laten zien dat hij het voorgeschreven systeem volgens de voorschriften heeft verwerkt, staat in elke discussie sterker.

Van alle onderdelen in een badkamer is de waterdichting het goedkoopst om vast te leggen en het duurst om achteraf te bewijzen. Vijf minuten en drie foto's tegenover het openbreken van een douchehoek.

Bij het tegelwerk zelf leg je de afwijkingen vast: waar een tegel is versneden, waar een inbouwnis is gemaakt en waar het patroon afwijkt van het tegelplan. Dat zijn precies de punten die bij de oplevering ter sprake komen.

Fase 4: ventilatie en afmontage

De mechanische ventilatie krijgt een nieuwe kanaalaansluiting. Daarbij hoort een inregelrapport met de gemeten luchthoeveelheden per ventiel, plus het type unit en de instelling waarop hij staat.

Bij de afmontage komt de rest: de kranen, het sanitair, de radiator, de verlichting en de deur. Dit is het moment om de garantiebewijzen en de gebruiksaanwijzingen te verzamelen, niet de week erna. Ze zitten nu nog in de dozen die op de bouw staan.

Fase 5: het meerwerk onderweg

In dit geschetste project ontstaat meerwerk op twee momenten: de bijgeplaatste balk uit fase 1 en een extra wandcontactdoos die de opdrachtgever tijdens fase 2 vraagt.

Beide gaan langs dezelfde route. Artikel 7:755 BW vraagt dat je tijdig wijst op de noodzaak van een prijsverhoging voordat je die kunt vorderen. Artikel 7:752 lid 2 BW vraagt bij een consument dat meerwerk schriftelijk wordt overeengekomen. Dus: melden, prijs geven, akkoord vragen, uitvoeren, en het akkoord aan het onderdeel hangen waar het over gaat.

De balk hoort bij de vloerconstructie, de wandcontactdoos bij de elektra. Wie ze allebei alleen in de eindafrekening zet, mist de koppeling die hij over drie jaar nodig heeft.

Fase 6: de oplevering

Op de opleverdag loop je de ruimte na met de opdrachtgever. Het opleverrapport legt vast wat is bekeken, wat in orde is bevonden en welke restpunten er zijn, elk met een naam en een datum waarop het wordt verholpen.

Daarna verstrek je het consumentendossier. Wat daar precies in hoort en wie waarvoor tekent, staat onderdeel voor onderdeel in de checklist voor het consumentendossier bij oplevering.

Laat elk restpunt na herstel apart aftekenen, met de datum erbij. Dat is geen bureaucratie: artikel 7:758 lid 3 BW laat je na oplevering aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, en een nette afhandeling van wat wel is ontdekt, maakt dat onderscheid zichtbaar.

Wat er uiteindelijk in het dossier zit

Fase	Wat erin gaat	Wie levert
Fase 0	Opdracht, tegelplan, nulmeting in beeld	Uitvoerder
Fase 1	Sloopbevindingen, constructieve bijzonderheden	Uitvoerder
Fase 2	Leidingfoto's met maten, afpersing, meting elektra, tekening zoals uitgevoerd	Loodgieter en elektricien
Fase 3	Waterdichting in drie opnames, productgegevens, afwijkingen tegelwerk	Uitvoerder en tegelzetter
Fase 4	Inregelrapport ventilatie, garanties, gebruiksaanwijzingen	Installateur
Fase 5	Meerwerkmeldingen en schriftelijke akkoorden	Uitvoerder en opdrachtgever
Fase 6	Opleverrapport, restpunten met afteken, ontvangstbevestiging dossier	Beide partijen

Bij elkaar is dat geen indrukwekkende stapel. Het zijn ongeveer veertig opnames, vijf documenten van derden en een handvol akkoorden. Het bijzondere is niet de omvang, maar dat het spul er al is op de dag van de oplevering.

Wat dit in de dagelijkse praktijk vraagt

De vraag die elke uitvoerder stelt is: hoeveel tijd kost dit per dag? In dit voorbeeld gaat het om enkele minuten per werkdag, geconcentreerd rond de momenten waarop iets dichtgaat of wordt opgeleverd.

1. Spreek per fase één vast moment af waarop wordt vastgelegd, bij voorkeur aan het eind van de dag.
2. Geef onderaannemers vooraf door welk stuk je van hen verwacht en aan welke fase het hangt.
3. Controleer wekelijks welke vakjes nog leeg zijn, in plaats van dat aan het eind een keer te doen.

Of je dat bijhoudt in een map of in een systeem, maakt voor de eerste week weinig uit en voor de laatste week alles. Dat verschil is uitgewerkt in de vergelijking tussen een ordner, een gedeelde map en dossiersoftware.

Conclusie: het dossier is de bouw zelf, opgeschreven

Dit geschetste project laat vooral zien dat een compleet dossier geen extra project is. Het is dezelfde badkamer, met op zes momenten een paar minuten vastlegging erbij. De projectmodule van Opleverboek zet die zes fases klaar met per fase de stukken die erbij horen, houdt bij wat er nog ontbreekt en stelt aan het eind het consumentendossier samen uit wat er tijdens het werk al is ingevoerd.

Loopt er nu een verbouwing waarvan je niet zeker weet of je genoeg vastlegt, beschrijf het project dan kort via het contactformulier. Je krijgt binnen twee werkdagen antwoord van de maker zelf, met een fase-indeling voor jouw werk. Wie hij is en waarom hij zich in dit onderwerp heeft vastgebeten, lees je op de pagina over de auteur.